Taryfa dynamiczna – komu się opłaca i na co zwracać uwagę?

Taryfy dynamiczne pojawiły się w ofercie sprzedawców prądu w 2024 r. Cechą charakterystyczną taryf dynamicznych jest ich zmienność, w zależności od kursu giełdowego. Do końca września 2025 r. ceny prądu w taryfach dynamicznych zmieniały się co godzinę, a od października zmieniają się co 15 minut.

Jak funkcjonuje taryfa dynamiczna i na co należy zwrócić uwagę przed jej wyborem – o tym dowiesz się poniżej? Zobaczysz również, ile zapłaciliby za prąd w taryfie dynamicznej typowi Kowalscy, rozliczający się obecnie w taryfie G11.

Zobacz, jakie są prognozy cen prądu na 2027 r. na podstawie cen giełdowych, po jakich sprzedawcy prądu kupują dzisiaj energię elektryczną z dostawą w 2027 r. (tzw. kontrakty na dostawę prądu w 2027 r.).

Co to jest taryfa dynamiczna na zakup energii elektrycznej?

Standardowe taryfy na zakup prądu składają się ze stałej stawki za 1 kWh (kilowatogodzinę). Taryfy dynamiczne, nie mają stałej ceny za kilowatogodzinę.

Cena za 1 kWh jest powiązana z cenami hurtowymi na giełdzie energii, a konkretnie z rynkiem RDN – Rynek Dnia Następnego. Na giełdzie dzisiaj ustalane są ceny dla każdych 15 minut, po jakich jutro będzie dostarczana energia elektryczna. Ceny te publikowane są o godzinie 14.00.

Oznacza to, że dostawcy energii elektrycznej znają i komunikują ceny prądu na następny dzień, po jakich będą dostarczać energię elektryczną. Dla konsumentów oznacza to, że ceny prądu nie tylko każdego dnia są inne, ale że zmieniają się co kwadrans.

Ceny giełdowe są znane z jednodniowym wyprzedzeniem i można jej znaleźć na portalu Towarowej Giełdy Energii.

Zobacz, ile kosztuje instalacja fotowoltaiczna, w zależności od mocy, z magazynem energii lub bez.

Czym różnią się taryfy dynamiczne od taryf klasycznych?

Poniżej główne różnice:

• taryfy dynamiczne mają zmienną cenę; konsumenci ponoszą ryzyko zmiany cen, mogą jednak zyskiwać, gdy są bardzo niskie lub nawet ujemne ceny prądu,
• tradycyjne taryfy na prąd charakteryzują się stałymi stawkami za kWh; sprzedawcy energii elektrycznej ponoszą ryzyko wahań cen giełdowych, jednakże wliczają to ryzyko w swoje ceny prądu.

Taryfy dynamiczne tworzą zachęty do zwiększenia zużycia prądu w okresach niskich cen. Jednak na ogół tylko posiadacze samochodów elektrycznych, magazynów energii lub pompa ciepła mają możliwość istotnego zwiększenia zużycia prądu w okresie występowania niskich cen.

Dzięki taryfom dynamicznym mogą kupować tani prąd, aby np. naładować magazyn energii. Natomiast gdy cena prądu wzrośnie, zamiast pobierać go z sieci, mogą go czerpać z magazynu energii.

Dla pozostałych osób, ryzyko wzrostu cen może powodować nieopłacalność korzystania z taryfy dynamicznej.

Taryfy dynamiczne wymagają również odpowiedniego licznika zużycia prądu. Informacje o zużyciu energii elektrycznej są zbierane w 15-minutowych interwałach.

Zobacz porównanie cen najpopularniejszych magazynów energii. Oprócz cen znajdziesz tam również informacje o koszcie magazynowania energii, długości gwarancji, itp.

Jak działa system cenowy taryf dynamicznych?

Taryfa dynamiczna składa się zazwyczaj ze stałej opłaty miesięcznej (lub kilku stałych opłat miesięcznych) oraz zmiennej ceny za kilowatogodzinę (a raczej zmiennych stawek wielu składowych ceny prądu).

Większość sprzedawców energii elektrycznej zarabia na stałej opłacie miesięcznej, oraz marży dodawanej do giełdowej ceny prądu. Marża oraz opłata abonamentowa są istotnymi cechami wyróżniającymi poszczególnych sprzedawców prądu.

Cena 1 kWh prądu ustalana jest na ogół poprzez dodanie marży do godzinowej ceny sprzedaży energii. Dynamiczna cena energii wyznaczana jest na zwykle jako kurs z tzw. Fixingu I na Rynku Dnia Następnego Towarowej Giełdy Energii.

Trzeba jednak pamiętać, iż taryfa dynamiczna dotyczy wyłącznie samego prądu, bez kosztów przesyłu. Koszty dystrybucji mogą być rozliczane w klasycznych taryfach typu G11, lub również dynamicznie, podlegając częstym zmianom, np. taryfa G14 w Tauron.

Zobacz porównanie cen paneli fotowoltaicznych, oraz na co zwrócić uwagę przy ich wyborze.

Dla kogo są korzystne taryfy dynamiczne?

Warto zadać sobie pytanie, czy taryfy dynamiczne mogą przynieść oszczędności? Taryfa dynamiczna może być korzystna dla posiadaczy magazynów energii, czyli przede wszystkim prosumentów rozliczanych w systemie net-billing, którzy oprócz instalacji fotowoltaicznej posiadają również magazyn energii.

Dzięki taryfom dynamicznym będą oni mogli ładować magazyn energii nie tylko prądem z instalacji fotowoltaicznej, ale również z sieci. Na przykład zimą, gdy fotowoltaika nie produkuje dostatecznie dużo energii, aby naładować akumulator, będą mogli skorzystać z tańszej energii np. w nocy. Zimą występuje na ogół duża wietrzność, co powoduje wzrost produkcji energii z wiatraków i ceny prądu mają wówczas tendencję do zmniejszania się.

Zobacz, ile można zarobić na sprzedaży prądu z magazynu energii, po cenach maksymalnych dla każdego dnia.

Drugą grupą odbiorców, która może skorzystać na taryfach dynamicznych mogą być posiadacze pomp ciepła. Pompy ciepła zużywają większość prądu akurat w okresie, gdy fotowoltaika uzyskuje niską wydajność, czyli w okresie jesienno-zimowym.

Warunkiem, aby taryfy dynamiczne przyniosły korzyści finansowe posiadaczom pomp ciepła, jest możliwość zarządzania energią. Bez systemu zarządzania energią – najlepiej wyposażonego w magazyn energii – korzyści z przejścia na taryfę dynamiczną mogą być niewielkie.

Zarządzanie energią powinno umożliwić ładowanie magazynu energii gdy cena prądu jest niska. Algorytm powinien jednocześnie dopasować okresy ładowania do profilu zużycia energii elektrycznej w domu, aby korzyści były jak największe.

Taryfy dynamiczne mogą być korzystne dla osób, które wykorzystują energię głównie do ogrzewania pompą ciepła, do podgrzewania wody w bojlerze, do ładowania samochodu elektrycznego, lub mają możliwość przesunięcia np. prania na godziny, kiedy w sieci jest nadmiar mocy.

Zobacz, ile kosztuje instalacja fotowoltaiczna do Twojego domu

Oferty od instalatorów znajdujących się blisko Ciebie - nie musisz tracić czasu na szukanie doświadczonych i wiarygodnych firm

Od Akademii Fotowoltaiki otrzymasz profesjonalne, obiektywne porady, jak wybrać instalację fotowoltaiczną aby zwiększyć jej opłacalność.

Po 1 - 2 miesiącach zadzwonimy z pytaniem, jak oceniasz instalatorów. To stanowi kryterium wyboru firm instalatorskich

Porównaj oferty od lokalnych instalatorów

Zobacz porównanie cen i parametrów ładowarek do samochodów elektrycznych.

Ryzyka taryfy dynamicznej

Taryfa dynamiczna nie ma górnych widełek, co oznacza, iż nie ma limitu ceny maksymalnej. Zwykle nie będzie to zapewne stanowić większego problemu, jednak jak pokazują doświadczenia np. mieszkańców Teksasu w USA, może zdarzyć się sytuacja, iż cena prądu mocno wzrośnie – czytaj poniżej.

Taryfa dynamiczna – ile osób skorzystało?

Wg Urzędu Regulacji Energetyki, w okresie od wprowadzenia taryf dynamicznych do oferty, czyli pomiędzy 24 sierpnia 2024 r. a 31 grudnia 2024 r. z taryf dynamicznych skorzystało 135 odbiorców. Trzeba tutaj też dodać, że zawarcie umowy z taryfą dynamiczną, oznaczało rezygnację z ochrony w postaci ceny maksymalnej 0,615 zł / kWh brutto, czyli tzw. „zamrożenia” ceny prądu.

W 2024 r. taryfy dynamiczne dla gospodarstw domowych oferowane były przez dziewięć firm, a przedsiębiorcy mogli wybierać spośród 20 sprzedawców prądu oferujących taryfy dynamiczne.

Taryfy dynamiczne ceny

Ze względu na dużą zmienność cen prądu w taryfie dynamicznej, nie jest łatwo oszacować, czy jest ona opłacalna, i jeżeli tak, jak bardzo jest opłacalna lub nieopłacalna, szczególnie, że wiąże się z nią ryzyko (które również należałoby jakoś wycenić).

Większość sprzedawców prądu w taryfie dynamicznej ustala cenę prądu na podstawie tzw. stawki RDN fixing I plus marża. Stawka RDN oznacza, cenę prądu dla każdego kwadransa na Rynku Dnia Następnego – pisaliśmy o tym powyżej.

Jeśli przemnożymy ceny RDN w grudniu 2025 r. razy godzinowy pobór prądu w taryfie G11 (średni dla wszystkich klientów taryfy G11), dla każdej godziny doby w miesiącu, oraz dodamy do tego marżę sprzedawcy prądu (10,8 gr/kWh) to otrzymamy następujący wykres:

Dla standardowego profilu zużycia prądu w domu, czyli mówiąc po polsku, dla zużycia prądu typowego Kowalskiego / Kowalskiej, kiedy to większość prądu zużywamy wieczorem, stawka za prąd (sam prąd, bez dystrybucji i kosztów stałych) w taryfie dynamicznej w grudniu 2025 r. wyniosłaby 0,74 zł/kWh.

Biorąc pod uwagę, iż cena zakupu prądu w taryfie G11 w Enerdze w grudniu 2025 r. wynosiła 0,62 zł / kWh (cena prądu zamrożona), wniosek jest taki, że taryfa dynamiczna w grudniu byłaby droższa od taryfy G11.

Trzeba pamiętać, że dotyczy to osób których profil zużycia prądu odpowiada standardowemu profilowi dla taryfy G11. Jeżeli ktoś ma możliwość i ochotę bardziej elastycznego sterowania swoim zużyciem prądu, np. nastawienie pralki czy zmywarki na godzinę 3.00 czy 4.00 w nocy, kiedy to prąd był w grudniu najtańszy, zamiast uruchamiania tych urządzeń po południu, gdy prąd jest najdroższy, wówczas cena prądu w taryfie dynamicznej mogłaby być niższa.

Średnie ceny RDN (netto i brutto) dla poszczególnych miesięcy, dla typowego profilu zużycia prądu w taryfie G11 kształtują się następująco (czyli, gdyby ktoś, kto na co dzień korzysta z taryfy G11, zmienił taryfę na dynamiczną, bez zmiany przyzwyczajeń, czyli zużywał prąd tak jak dotychczas):

Taryfa dynamiczna oferuje znaczne możliwości zmniejszenia rachunków za prąd, jednak niesie ze sobą również istotne ryzyka – o czym więcej poniżej, na przykładzie stanu Texas w USA. Jednak nie musimy sięgać aż za ocean, aby zobaczyć jakie to mogą być ryzyka.

Wyliczona w powyższy sposób stawka za prąd dla lipca 2022 r. wyniosła 1,11 zł / kWh netto, czyli 1,37 zł / kWh brutto. I jak pamiętamy, wysokie ceny prądu utrzymywały się przez wiele miesięcy. Każdy powinien zatem samodzielnie wycenić ryzyko związane z przejściem na taryfę dynamiczną.

Zobacz, jak dobrze wybrać instalację fotowoltaiczną. Jak kierunek paneli wpływa na opłacalność, czy lepsza jest duża czy mała instalacja PV i wiele więcej.

Taryfy dynamiczne w innych krajach

Taryfy dynamiczne można spotkać w innych krajach, np. w USA lub w Australii.

Taryfa dynamiczna w Teksasie, USA

Taryfa dynamiczna została wprowadzona w Teksasie kilkanaście lat temu. Na rynku pojawili się wówczas sprzedawcy energii, której cena była indeksowana o giełdową cenę energii. Przez kilka lat system funkcjonował w miarę poprawnie i wielu klientów było zadowolonych, dzięki mniejszym rachunkom za prąd niż gdyby rozliczali się w taryfie ze stałą ceną.

Jednak w lutym 2021 r. nadeszły siarczyste mrozy, które spowodowały unieruchomienie kilku elektrowni, co doprowadziło do eksplozji cen za prąd na giełdzie. Stawki wzrosły z typowych 0,12 USD/kWh do maksymalnych 9 USD/kWh (w Polsce nie ma górnego pułapu ceny). Niektórzy klienci otrzymali wówczas faktury opiewające na 17.000 USD.

Sprawa stała się bardzo głośna, kilku sprzedawców prądu zbankrutowało, zmieniono również ustawę i zabroniono oferowania stawek za prąd indeksowanych cenami giełdowymi zmieniającymi się co kilka minut (w niektórych przypadkach ceny zmieniały się co 5 minut). Obecnie taryfy dynamiczne (Variable-Rate Plan) oznaczają na ogół zmiany miesięczne lub dzienne.

Obecnie, średnie stawki za energię w taryfie dynamicznej są na ogół nieco wyższe niż, w taryfie ze stałą stawką. Na korzyść taryfy dynamicznej przemawia jednak brak lub niewielkie opłaty stałe, oraz możliwość zerwania jej w dowolnym momencie bez ponoszenia dodatkowych kosztów. W przypadku planu zakupowego ze stałą stawką, czas trwania kontraktu to minimum 12 miesięcy, a zwykle 24 do 36 miesięcy.

Szacuje się, iż 20 – 30% mieszkańców Teksasu korzysta z taryfy dynamicznej.

Zobacz porównanie cen najpopularniejszych falowników hybrydowych. Oprócz tego dowiesz się o sprawności, gwarancjach na falowniki, czy jak wydłużyć ich trwałość.

Unia Europejska

W dyrektywie 2019/994 Unia Europejska nakazuje państwom członkowskim do zapewnienia wszystkim konsumentom możliwości uczestniczenia w rynku energii „w szczególności poprzez dostosowanie ich zużycia do sygnałów rynkowych”.

W Niemczech, od 1 stycznia 2023 r. dostawcy energii posiadający ponad 100 tys. klientów są zobowiązani do oferowania taryf dynamicznych. Dotyczy to około 70% wszystkich gospodarstw domowych w Niemczech.

Zobacz, jakie są programy dotacyjne do OZE w Twojej okolicy, oraz ogólnopolskie.

Podsumowanie

• Taryfy dynamiczne mogą być korzystne dla osób, które wykorzystują energię głównie do ogrzewania w pompie ciepła, do podgrzewania wody w bojlerze, do ładowania samochodu elektrycznego, lub mają możliwość przesunięcia np. prania na godziny, kiedy w sieci jest nadmiar mocy.
• Taryfy dynamiczne mogą obniżyć rachunek za prąd, ale z ich stosowaniem wiąże się ryzyko znacznego wzrostu ceny prądu.
• Taryfy dynamiczne mogą spowodować, że za pobrany prąd elektrownia zapłaci nam, zamiast na odwrót, jednak ujemna cena prądu musi być na tyle niska, aby pokryć również koszty dystrybucji prądu.